Theo thông tin từ Vụ Kiểm dịch động thực vật, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), từ đầu năm 2026 đến nay, nhiều lô hàng thủy sản sống của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc (như tôm hùm, ốc hương, lươn, ngao sống) bị phát hiện tồn dư hóa chất, kháng sinh vi phạm tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Các chất vi phạm phổ biến bao gồm: Cadimi, Chloramphenicol, Sulfamethoxazole, Oxytetracycline, Enrofloxacin, Malachite Green, Metronidazole... Đáng chú ý, cơ quan chức năng Trung Quốc hiện đang áp dụng biện pháp đình chỉ tư cách xuất khẩu ngay khi phát hiện 01 lần vi phạm đối với cơ sở bao gói. Nếu không kịp thời khắc phục, nguy cơ cơ quan thẩm quyền nước bạn áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt hơn, bao gồm đình chỉ nhập khẩu toàn bộ mặt hàng, là rất lớn.
Để bảo vệ thương hiệu và duy trì thị trường xuất khẩu bền vững, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các cơ quan quản lý, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp nghiêm túc triển khai các nội dung sau:
1. Đối với cơ sở nuôi trồng và kinh doanh thuốc thú y
Tuyệt đối nói "KHÔNG" với chất cấm: Không sử dụng thuốc thú y thuộc Danh mục cấm, thuốc ngoài Danh mục được phép lưu hành, thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ hoặc lấy nguyên liệu thuốc dùng cho người để phòng, chữa bệnh cho thủy sản.
Tuân thủ hướng dẫn: Chỉ sử dụng thuốc thú y theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất và cơ quan chuyên ngành.
Thực hiện cam kết an toàn: Đẩy mạnh đăng ký, cấp mã số cơ sở nuôi; chủ động ký cam kết sản xuất thực phẩm an toàn theo quy định pháp luật.
Kinh doanh đúng pháp luật: Các cơ sở đại lý, kinh doanh thuốc thú y, sản phẩm xử lý cải tạo môi trường không mua bán, tiếp tay cho các sản phẩm chứa chất cấm, sản phẩm trôi nổi. Các hành vi vi phạm sẽ bị thanh tra, kiểm tra đột xuất và xử lý nghiêm.
2. Đối với cơ sở bao gói thủy sản xuất khẩu
Rà soát chương trình quản lý chất lượng: Chủ động nhận diện, kiểm soát triệt để mối nguy tồn dư hóa chất, kháng sinh (đặc biệt là các chất đã bị cảnh báo).
Tăng cường tần suất kiểm tra: Điều chỉnh tần suất lấy mẫu thẩm tra hóa chất, kháng sinh đối với nguyên liệu đầu vào và thành phẩm.
Minh bạch nguồn gốc: Chỉ thu mua nguyên liệu từ các cơ sở trong chuỗi liên kết đáp ứng đầy đủ quy định về ATTP và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đảm bảo khả năng truy xuất.
Phối hợp xử lý sự cố: Kịp thời thông báo và phối hợp với cơ quan chức năng để điều tra, truy xuất nguyên nhân khi có lô hàng bị cảnh báo.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy định về sử dụng thuốc thú y không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là yếu tố sống còn bảo vệ sinh kế của chính người nuôi và doanh nghiệp. Các cơ quan chuyên môn (Sở Nông nghiệp và Môi trường, Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Cục Chăn nuôi và Thú y, Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường) sẽ tăng cường giám sát, thanh tra và xử lý triệt để các hành vi lạm dụng hóa chất, kháng sinh trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Phạm Ngọc Quốc – Chi cục Chất lượng, Chế biến và PTTT