Trong bối cảnh sản xuất, chế biến và lưu thông thực phẩm ngày càng phát triển theo hướng quy mô lớn, đa dạng chủng loại và chuỗi cung ứng phức tạp, nguy cơ mất an toàn thực phẩm tiếp tục diễn biến khó lường. Kiểm nghiệm an toàn thực phẩm đóng vai trò then chốt trong hệ thống quản lý nhà nước, là công cụ kỹ thuật quan trọng để phát hiện, cảnh báo, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm.
Nâng cao năng lực kiểm nghiệm an toàn thực phẩm không chỉ là yêu cầu về mặt kỹ thuật, mà còn là điều kiện tiên quyết để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Trong đó, công tác đánh giá và chỉ định cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm phục vụ quản lý nhà nước là khâu đặc biệt quan trọng, bảo đảm hệ thống phòng kiểm nghiệm hoạt động đúng chuẩn, đủ năng lực, khách quan và đáng tin cậy.
Hình 1. Họp triển khai công tác đánh giá phòng kiểm nghiệm
Cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định là đơn vị thực hiện các phép thử phục vụ thanh tra, kiểm tra, giám sát, cảnh báo nguy cơ và xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm. Kết quả kiểm nghiệm của các đơn vị này là căn cứ pháp lý, khoa học để cơ quan quản lý nhà nước: (i) Đánh giá mức độ tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh; (ii) Phát hiện sớm mối nguy về hóa học, sinh học và vật lý; (iii) Truy xuất nguồn gốc, khoanh vùng và xử lý sự cố an toàn thực phẩm; (iv) Xây dựng cơ sở dữ liệu, phục vụ phân tích nguy cơ và hoạch định chính sách.
Chất lượng hoạt động kiểm nghiệm quyết định trực tiếp đến tính chính xác, khách quan của kết luận quản lý. Do đó, việc chỉ định chỉ nên áp dụng đối với những cơ sở đáp ứng đầy đủ yêu cầu về hệ thống quản lý chất lượng, năng lực kỹ thuật, nhân sự, trang thiết bị và điều kiện bảo đảm hoạt động.
Thực hiện Nghị định số 136/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ về việc phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Thông tư số 17/2025/TT-BNNMT ngày 19/6/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc quy định về phân cấp quản lý nhà nước trong lĩnh vực quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản; theo đó Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh tiếp nhận nhiệm vụ đánh giá chỉ định cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm phục vụ quản lý nhà nước.
Hình 2. Đoàn đánh giá Hồ sơ phòng kiểm nghiệm
Năm 2025, sau khi sáp nhập 3 tỉnh cũ: Lâm Đồng, Bình Thuận và Đắk Nông; lần đầu tiên Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng tiếp nhận Hồ sơ đăng ký chỉ định cơ sở kiểm nghiệm của Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tỉnh Lâm Đồng (thuộc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng). Với sự hỗ trợ chuyên gia về lĩnh vực Hóa, Sinh của Trung tâm Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường Vùng 3; Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức đánh giá cơ sở kiểm nghiệm và chỉ định Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tỉnh Lâm Đồng đủ điều kiện kiểm nghiệm thực phẩm phục vụ quản lý nhà nước (tại Quyết định số 1692/SNNMT-CCPT ngày 19/12/2025).
Hình 3. Hoạt động đánh giá kiểm nghiệm chỉ tiêu Sinh học
Như vậy, tính đến hiện nay toàn tỉnh Lâm Đồng có 01 cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định kiểm nghiệm thực phẩm phục vụ quản lý nhà nước là Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tỉnh Lâm Đồng. Đơn vị được chỉ định sẽ: (i) Góp phần hình thành mạng lưới phòng kiểm nghiệm có năng lực, phân bố hợp lý, đáp ứng yêu cầu giám sát an toàn thực phẩm theo vùng, theo nhóm sản phẩm. (ii) Tăng cường khả năng giám sát chủ động, cảnh báo sớm nguy cơ, giảm phụ thuộc vào kiểm soát hậu kiểm. (iii) Hỗ trợ hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm và phòng chống gian lận trong lĩnh vực thực phẩm. (iv) Góp phần nâng cao uy tín của cơ quan quản lý và củng cố niềm tin của xã hội đối với hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm./.
Đặng Viết Duân
Phó trưởng phòng, phụ trách phòng Giám sát và Đánh giá sự phù hợp – Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường tỉnh Lâm Đồng